Gelir gider takibi nasıl yapılır?

Önce aylık fotoğrafı çıkar

Gelir gider takibi, belirli bir dönemde eline giren para ile çıkan parayı aynı yerde görmektir. En anlaşılır dönem çoğu kişi için bir aydır: maaş ve faturalar genellikle aylık işler, karşılaştırma yapmak da kolaylaşır.

Başlangıç için yalnızca üç sayıya ihtiyacın var:

• Toplam gelir: Maaş, ek iş ve o ay eline geçen diğer düzenli gelirler.
• Sabit giderler: Kira, abonelik, fatura ve taksit gibi tarihi veya tutarı büyük ölçüde belli ödemeler.
• Değişken giderler: Market, ulaşım, kahve ve dışarıda yemek gibi gün içinde yaptığın harcamalar.

Gelirden sabit ve değişken giderleri çıkardığında ay sonunda kalan tutarı görürsün. Bu sayı tek başına hüküm vermez; önceki aylarla karşılaştırıldığında anlam kazanır.

1. Gelirini ayın başında kaydet

Maaşın değişmiyorsa her ay aynı tutarla başlayabilirsin. Birden fazla gelir kaynağın varsa hepsini ayrı kaydetmek, hangi gelirin düzenli olduğunu görmeyi kolaylaştırır. Henüz eline geçmemiş parayı gelir sayma; tahmin ile gerçekleşen tutarı ayır.

2. Sabit giderleri önce ayır

Kira, internet, telefon, abonelik ve kredi ödemelerini günlük harcamalardan önce yaz. Böylece hesabındaki bakiyeyi harcanabilir para sanmazsın. Ödeme günlerini hatırlatmaya eklemek, gecikmiş faturaları takip listesinin dışında bırakmanı da önler.

3. Günlük harcamayı gerçekleştiği anda ekle

Takibin en sık koptuğu yer burasıdır. Akşam bütün günü hatırlamaya çalışmak yerine, ödemeden hemen sonra kısa bir kayıt gir. Başlık ve kategori üzerinde uzun süre düşünme; “kahve 190, tatlı 250” gibi tek bir cümle yeterlidir.

Kumbi bu cümleyi ayrı kayıt taslaklarına çevirir. Tutarı, gider yönünü ve önerilen kategoriyi görüp kaydetmeden önce düzeltebilirsin. Böylece hız kazanırken son karar sende kalır.

4. Haftada bir kısa kontrol yap

Her gün grafik incelemek gereksizdir. Haftada bir kez son kayıtları ve kategorileri kontrol etmek yeterli olur. Şunlara bak:

1. Atladığın büyük bir harcama var mı?
2. Gelir olarak girilmesi gereken bir iade yanlışlıkla gider olmuş mu?
3. Restoran, market veya ulaşım gibi sık kullandığın kategoriler doğru mu?
4. Yaklaşan sabit ödeme veya borç var mı?

5. Ay sonunda üç soruyu cevapla

Ay kapanırken onlarca oran çıkarmana gerek yok. Önce şu üç soruyu cevapla:

• Bu ay toplam ne kadar harcadım ve ne kadar kaldı?
• En yüksek üç gider kategorim hangileriydi?
• Gelecek ay değiştirmek istediğim tek davranış ne?

“Dışarıda yemeği tamamen bırakacağım” gibi büyük bir karar yerine ölçülebilir tek bir değişiklik seç. Örneğin haftada bir gün evden yemek götürmek, sonraki ay karşılaştırabileceğin bir sonuç üretir.

Takibin doğru olup olmadığını nasıl anlarsın?

Uygulamadaki kalan tutar ile banka hesabındaki bakiye birebir aynı olmak zorunda değildir. Kredi kartı ödeme tarihi, nakit, farklı hesaplar ve önceki aydan kalan para bu iki sayıyı ayırabilir. Gelir gider takibinin amacı banka bakiyesini kopyalamak değil, belirlediğin ay içinde para hareketlerini anlaşılır kılmaktır.

Düzeni iki veya üç ay sürdürdüğünde tek bir aya bakmaktan daha sağlam bir karşılaştırma yapabilirsin. Asıl gelişme, bütün kayıtların kusursuz olmasından çok aynı yöntemi tekrar edebilmektir.